“Chào mừng bạn đến nơi tôi sinh ra – làng chài Nhơn Lý”
Website này không nhằm mục đích phủ nhận giá trị du lịch của quê hương tôi, cũng chẳng phải để mời mọc booking hay bán tour. Tôi viết cho những ai đang có ý định ghé thăm Nhơn Lý, nhưng muốn tìm kiếm một điều gì đó sâu sắc hơn là những tấm hình check-in vội vã.
theo nghĩa thông thường, có lẽ bạn sẽ thấy… không đáng
và những cơn nắng cháy da
Nhiều người đến Bình Định thường truyền tai nhau: “Chưa đi Kỳ Co – Eo Gió là chưa đến Quy Nhơn”. Đúng, nơi đây có biển xanh trong vắt, có con đường đá xanh rêu phong, có làng bích họa rực rỡ. Nhưng hãy nhìn vào thực tế một chút:
Vừa bước xuống xe, thứ đầu tiên đón chào bạn không phải là làn gió mát rượi, mà là cái nắng như thiêu đốt và hơi muối mặn chát tạt vào mặt.
Giữa trưa nắng gắt, bạn xếp hàng, gồng mình tạo dáng để có bức ảnh “ngàn like”. Với những đôi lứa đang yêu, đó là kỷ niệm. Nhưng với người già và trẻ nhỏ, đó thực sự là một cuộc hành xác. Nhìn những em bé má đỏ bừng vì nắng, tôi biết các em chẳng thấy vui vẻ gì.
Sau một hồi vật lộn với nắng gió ở Kỳ Co, Hòn Sẹo, Eo Gió… bạn ngồi vào bàn ăn với tôm, cá, mực đầy ắp. Nhưng khi cái mệt đã thấm vào xương, cái đói làm mờ mắt, liệu bạn có thực sự cảm nhận được vị ngọt của biển cả, hay chỉ ăn để lấy sức mà về?
để trải nghiệm
Thay vì đi du lịch 1 ngày chớp nhoáng, hãy thử ở lại Nhơn Lý 3-5 ngày. Hãy sống chậm lại, hít thở cùng nhịp thở của làng chài.
Ở Nhơn Lý, bước vài bước là thấy biển. Bạn không nhất thiết phải tìm những resort đắt đỏ hay những căn phòng sát biển. Hãy chọn một không gian sạch sẽ, mát mẻ trong làng, nơi có một gian bếp nhỏ để bạn có thể tự tay làm vài món ăn địa phương.
Người dân quê tôi đôi khi bữa cơm chỉ có duy nhất một món: Cá nấu mẵn. Chỉ cần một nồi nước sôi, chút hành, tiêu, ớt, tỏi và những con cá nục, cá cơm hay cá dò vừa mang từ dưới thuyền lên còn lấp lánh ánh bạc. Vị ngọt thanh của cá tươi kết hợp với chút cay nồng của ớt xiêm… tin tôi đi, đó là hương vị “nhức nách” mà không nhà hàng sang trọng nào có được.
Bạn không cần tốn tiền mua vé nếu biết tận dụng thời điểm và đôi chân của mình:
Thay vì đi du lịch 1 ngày chớp nhoáng, hãy thử ở lại Nhơn Lý 3-5 ngày. Hãy sống chậm lại, hít thở cùng nhịp thở của làng chài.
Hãy dậy thật sớm, đi bộ xuyên qua những con hẻm nhỏ trong làng (chưa đầy 1km). Ngắm Eo Gió lúc sáng sớm khi chưa có bóng khách du lịch, bạn mới thấy hết sự hùng vĩ của hai rặng núi đá ôm trọn biển xanh.
Nếu thích leo núi, hãy đi theo đường mòn từ phía bên Bấc ra Eo Gió. Hoặc thử một lần ngắm hoàng hôn tại đây – nơi được mệnh danh là điểm ngắm hoàng hôn đẹp nhất Việt Nam.
Thay vì đi cano, hãy thử đi bộ khoảng 6km. Cung đường này sẽ cho bạn thấy những góc nhìn cực phẩm về vịnh biển mà người đi tàu hoặc đi oto khó cảm nhận hết được.
nhưng lưu ý: Không dành cho người say sóng!
Nếu bạn nghĩ đi biển là “dạo chơi” trên sóng nước thì bạn đã nhầm. Nghề ngư phủ là một trong những nghề nặng nhọc và rủi ro nhất.
5 giờ chiều, khi đất liền chuẩn bị lên đèn đi ngủ, thì ngư dân Nhơn Lý bắt đầu vươn khơi. Một đêm lênh đênh trên biển là một đêm đối mặt với sóng dữ, với những cơn gió giật bất ngờ và cái lạnh thấu xương của biển đêm. Giữa đại dương mênh mông, chiếc ghe trở nên nhỏ bé vô cùng.
Đằng sau những mẻ lưới là đôi bàn tay chai sạn, những bờ vai rám nắng kéo lưới hàng giờ đồng hồ không nghỉ. Chỉ cần một chút sơ sẩy, sóng gió có thể nuốt chửng tất cả. Người ngư dân đi biển, không chỉ mang theo hy vọng cơm áo, mà còn mang theo cả sự lo âu của gia đình ngóng đợi ở đất liền.
nhưng lưu ý: Không dành cho người say sóng!
Nếu những trải nghiệm ban ngày chưa đủ làm bạn thỏa mãn, hãy thử một lần làm “thợ săn đêm” trên những chiếc thuyền thúng hay ghe nhỏ. Câu mực không chỉ là một thú vui, nó là một bài kiểm tra về sự kiên nhẫn, khéo léo và cũng đầy cảm xúc thăng hoa.
Khi màn đêm buông xuống, những ánh đèn cao áp từ ghe câu bắt đầu thắp sáng một vùng biển, trông như những “thành phố nổi” lung linh. Ánh sáng này không chỉ để soi rọi, mà là “cái bẫy” ngọt ngào thu hút đàn mực tìm đến. Ngồi giữa không gian ấy, xung quanh là tiếng sóng vỗ rì rào và bầu trời sao lấp lánh, bạn sẽ thấy mình như tách biệt hoàn toàn khỏi thế giới ồn ào.
Câu mực không cần mồi thật, mà dùng những con mồi giả đủ màu sắc lấp lánh. Cái thú vị nhất chính là cảm giác “vê” dây câu, tạo ra những chuyển động nhịp nhàng để đánh lừa những chú mực tinh ranh. Khi bạn cảm thấy đầu cần nặng trĩu, hay một cú “ghì” dứt khoát dưới nước, đó là lúc tim bạn đập nhanh hơn bao giờ hết.
Cảm giác tự tay nhấc lên một chú mực lá, mực ống trong veo, thân hình lân tinh đổi màu liên tục ngay khi rời mặt nước là một trải nghiệm cực kỳ kích thích. Và tin tôi đi, không có loại mực nào trên đời ngon bằng những con mực vừa câu lên, còn phun mực đen ngòm, được hấp ngay tại chỗ hoặc ăn sống kiểu “sashimi làng chài” ngay giữa biển. Vị ngọt lịm, giòn sần sật và thơm mùi biển cả sẽ khiến mọi cần thủ phải gật gù đắc ý.
Chứng kiến bạn thức cùng họ, chờ đợi cùng họ, các ngư dân sẵn sàng bốc một vốc cá tươi rói cho vào rổ của bạn với nụ cười hiền hậu: "Cầm lấy về nấu canh em ơi!".
Đừng chờ đợi gì nữa, hãy xin một ít củi khô, nhóm bếp ngay trên cát. Cá vừa rời lưới, còn nguyên độ nhớt và vị mặn của biển, đem hấp hoặc nướng. Cuốn với bánh tráng Bình Định, chấm nước mắm cay xè nhé.
Chỉ cần cái đèn pin, rượt đuổi đàn còng gió nhanh như cắt trên cát trắng. Tiếng cười giòn tan và nồi cháo còng ngọt lịm tim bên bờ biển sẽ là ký ức bạn không bao giờ quên.
Nếu muốn hiểu về một vùng đất, hãy đến chợ. Bởi chợ chính là "bản đồ đời sống" chân thực nhất của địa phương. Ở Nhơn Lý, nhịp sống ấy đổ dồn về hai nơi: Chợ làng và Cảng cá bên "Nồm".
Người làng chài đi chợ rất sớm, náo nhiệt nhất là từ 5 đến 7 giờ sáng. Vậy nên, hãy cố gắng dậy khi trời còn bảng lảng hơi sương. Đừng mong tìm thấy sự ngăn nắp, chỉ có tiếng cười nói giòn tan của các bà các mẹ, tiếng mặc cả bằng giọng biển hào sảng, và cả mùi vị của những mẻ cá tươi vừa rời mặt nước. Đó là khoảnh khắc bạn thấy Nhơn Lý đang thở, một nhịp thở gấp gáp nhưng tràn đầy sức sống.
Giữa cái nắng trưa, khi tiếng sóng vỗ rì rào ngoài xa, bạn hãy thử một lần ngồi lại, cầm lấy cây ghim và đan lưới cùng các cô chú. Đan lưới không chỉ là công việc, đó là một bài học về sự khéo léo và lòng kiên nhẫn vô bờ bến.
Mỗi mắt lưới đều đặn là một lời thề với biển cả, là sự chắt chiu cho chuyến đi tới. Hãy thử tự tay đan cho mình một chiếc võng từ những sợi dây dù ấy. Giữa buổi trưa nắng gắt, nằm trên chiếc võng mình tự đan, đu đưa dưới tán cây râm mát và hít hà mùi muối mặn—đó mới thực sự là cái "chill" đúng nghĩa mà không resort nào có thể bán cho bạn.
